Nếu không có quyết định táo bạo của một người thì có lẽ đội bóng Liverpool sẽ không tồn tại. Khi Everton bỏ lại Anfield với lý do giá thuê đất tăng cao vào năm 1892, người chủ đất khi đó ông John Houlding đã cùng với một số người khác quyết định ở lại nơi này và cùng nhau tạo lập nên một câu lạc bộ với những cầu thủ không thật xuất sắc như người anh em Everton, ông muốn những trận cầu tuyệt vời sẽ mãi còn được diễn ra trên nền cỏ ấy cùng với tham vọng tạo lập nên một đế chế mới, và cái tên Liverpoolfc đã được chọn để đặt cho đội bóng, nó cũng bình dị như những người dân nơi thành phố cảng này, để từ đó những huyền thoại được dệt nên đầy kiêu hãnh.

Có lẽ khi quyết định thành lập clb John Houlding cũng không hề nghĩ tới những thành công mà đội quân của mình có thể làm được. Trong suốt quãng thời gian hơn 100 năm chưa một clb nào ở Anh có thể sánh ngang với Liverpool về những vinh quang mà đội bóng đã có. Chuỗi thành vinh quang ấy luôn khiến các đối thủ phải nhìn Liverpool với ánh mắt kiêng nể; 18 lần vô địch quốc gia, 7 lần được vinh danh tại giải đấu lâu đời nhất thế giới FA Cup, cũng tương tự đối với Cup liên đoàn, 5 lần bước lên đỉnh cao của Châu Âu với chiếc cup Champions League danh giá và 3 lần là chủ sở hữu UEFA Cup. Liverpool niềm tự hào của thành phố cảng với 800 năm bề dày lịch sử, niềm tự hào của bóng đá Anh.

Liverpoolfc đội bóng mang trên mình bao vinh quang nhưng cũng thấm đầy máu và nước mắt. Đó là những giọt nước mắt của ngày vinh quang của niềm vui chiến thắng nhưng cũng là máu, nước mắt của những tấn bi kịch. Có lẽ chưa một đội bóng nào lại mang trên mình nhiều nỗi đau tới thế, 2 thảm hoạ lớn nhất của thế giới bóng đá đều gắn với cái tên Liverpool. Vâng Heysel và Hillsborough, đã đánh chìm con tàu vĩ đại đang trên đà chinh phục cả nhân loại, nó giống như tảng băng trôi đã đánh chìm con tàu Titanic, niềm kiêu hãnh của nước anh của những người dân Liverpool.

Lần lượt các vị hlv đều ra đi trong ngậm ngùi bởi không làm tròn lời hứa mang lại ánh hào quang cho mảnh đất này. Gerard Houllier có lẽ là người đã gần kề với ngày ấy nhưng rồi cũng chỉ là ánh sáng của một ngôi sao băng loé sáng rồi lụi tắt trên nền trời đêm thăm thẳm. Nhưng niềm tin tuyệt đối của những người hâm mộ, sự miệt mài không ngừng nghỉ đã được trả công. Vinh quang tại Istanbul đã một lần nữa gọi về những tháng ngày oai hùng của quá khứ. Những lớp cầu thủ trẻ Gerrard, Carrargher, Finnan, Alonso hay Luis Garcia đang nối tiếp bước chân của những bậc đàn anh đi trước, họ đang cùng viết nên những trang sử hào hùng, viết tiếp những trang sử vẻ vang đã bị bỏ quên trong suốt khoảng thời gian dài…





phần 1
Lịch sử hào hùng của Liverpool:
+,Sự ra đời của Hoàng Đế:
Liverpool được John Houlding, một thương nhân địa phương và sau này là thị trưởng thành phố này, thành lập năm 1878.

Họ bắt đầu chơi tại Anfield Road, sân vận động này được thuê từ người bán bia John Orrell. Everton được thành lập trước, cùng chơi chung bóng ở sân này và cùng chung câu lạc bộ. Tuy nhiên, đến năm 1892, câu lạc bộ được chia làm 2 nhóm riêng. Một nhóm chuyển về Goodison Park, đó là Everton. Còn Houlding và một số người ở lại Anfield Road, và đội bóng áo đỏ huyền thoại chính thức mang tên Liverpool Football Club.

Bạn của Houlding, John McKenna, được bổ nhiệm làm HLV trưởng và ông đã đi ngay đến Scotland để tuyển mộ cầu thủ. Sau đó 1 năm, McKenna quyết định đăng ký thi đấu tại vòng loại, để được tham dự giải đấu Football League.

Mặc dù lần đầu tiên thi đấu tại giải hạng nhất, LFC vẫn tiếp tục làm cái bóng của người hàng xóm Everton, và những cư dân địa phương không muốn xem những gã Scots đá bóng.

Họ đã thất bại trong mùa bóng đầu tiên và bị buộc phải xuống thi đấu tại giải hạng hai. Ngay lập tức McKenna đã thề rằng sẽ đưa LFC trở lại hạng nhât sau 12 tháng. Họ đã chiến đấu như những chiến binh thực sự và McKenna đã thực hiện được lời hứa của mình, LFC thăng hạng. Lần này họ xếp chung cuộc ở vị trí thứ 5, cao hơn địch thủ Everton.

LFC vô địch lần đầu tiên ở mùa giải 1900/01, nhưng buồn thay, 2 năm sau đó họ lại ...xuống hạng. Sau 1 năm “vui vẻ” ở giải hạng hai, họ lên hạng và ngay lập tức vô địch mùa giải kế tiếp, đó là năm 1904/05. Sau giải thưởng này, để cảm ơn người hâm mộ và mở rộng sân vận động, LFC cho xây khán đài Spion Kop. Đó là tên của một quả đồi ở Natal, nơi đó một trung đoàn vùng Merseyside đã chịu tổn thất rất nặng nề trong cuộc chiến Boer (Nam Phi). Ba trăm người, trong đó rất nhiều người Liverpool, chết trong việc phá vây ở Ladysmith. "Spion Kop" tiếng địa phương nghĩa là “điểm thắng” (vantage point). Năm 1928, SVĐ này được mở rộng và làm mái che, chứa được khoảng 30,000 người.

LFC vô địch 2 lần sau Thế chiến 1, nhưng bị tụt hạng sau Thế chiến 2, mặc dù họ đã đánh bại Arsenal trong trận chung kết FA CUP năm 1950. Họ trở lại hạng nhất năm 1953/54. Và sau đó, vị cứu tinh Bill Shankly xuất hiện ...............


Năm 1950, lần đầu góp mặt tại Wembley:
Đó là lần đầu tiên Liverpool biết đến một trận chung kết FA, lần đầu tiên đứng trước cơ hội sở hữu chiếc Cup lâu đời nhất thế giới. Đối thủ của những chàng trai vùng Merseyside ngày hôm ấy không ai khác chính là Arsenal, và người dân Liverpool đã có dịp để chờ đợi để hy vọng…Nhưng trong một ngày u ám tại thủ đô hoa lệ London, tỷ số 2-0 đã khiến những Liverpudlian phải chấp nhận sự thật: lỡ hẹn với FA Cup.

Có lẽ đó là ngày được trông đợi nhất, là khoảnh khắc đáng trân trọng nhất trong đời mỗi người. Và lần đầu tiên ấy xứng đáng được ghi vào lịch sử để thế hệ sau nhắc tới như là một dấu mốc quan trọng.

Lần đầu xuất hiện trong một trận chung kết FA đó là vinh dự và thật dễ hiểu khi số lượng vé mà BTC cung cấp đã không đủ. Hãy thử tưởng tượng bạn chỉ có trong tay 10.000 vé mà số người muốn được chứng kiến tận mắt trận cầu ấy lên tới con số hơn 100. 000. Đối với những cổ động viên có được chiếc vé vào cửa đó là cả một niềm hạnh phúc lớn lao. Billy Liddell đã kể lại rằng những ngày trước khi trận đấu lớn diễn ra ông cùng các đồng nghiệp của mình liên tiếp nhận được những lời nhờ vả từ những người thân, những người bạn hay đơn giản chỉ là một fan nào đó. Những yêu cầu không thể được đáp ứng đầy đủ và như bạn đã biết đấy, những ai có được tấm vé đó là một niềm hạnh phúc. Họ háo hức tiến về phía nam, tiến về thủ đô với tất cả niềm tin đặt trọn vào các cầu thủ. Liverpool hoàn toàn có thể đánh bại những khẩu thần công bởi ngay trong mùa giải đó The Gunner đã 2 lần đại bại dưới tay chúng ta, cả trên sân nhà cũng như sân khách. Và FA Cup, danh hiệu cao quý chẳng còn quá xa bởi chỉ cần thêm một lần hạ gục Arsenal sẽ đồng nghĩa với việc Liverpool là quán quân mới của giải đấu lâu đời này.
Sẽ không quá ngạc nhiên khi chính các cầu thủ cũng háo hức chờ đợi giây phút tiếng còi bắt đầu trận đấu vang lên, Albert Stubbins (cầu thủ của Liverpool trong khoảng thời gian từ năm 1946 tới năm 1953) đã kể rằng với ông sân Wembley là nơi có đường picth tuyệt vời nhất. Trước khi trận đấu diễn ra một ngày đội bóng đã có cơ hội được đá tập trên sân và cả cơ hội được đi khắp Wembley để khám phá. Có lẽ giây phút ấy là kỷ niệm tuyệt vời đối với Stubbins và của cả những người đồng đội của ông.

Wembley, đó cũng là nơi để một huyền thoại mãi phải nối tiếc vì đã không thể góp mặt, Bob Paisley. Ghi bàn quyết định trong trận bán kết để rồi bỏ lại người láng giềng Everton thẳng tiến tới chung kết. Nhưng cũng chính tại trận bán kết ấy một chấn thương nơi mu bàn chân đã buộc vị anh hùng phải lỡ hẹn với trận đấu lớn ở Wembley. Và cầu thủ được chọn thay cho vị trí của ông khi đó là Bill Jones…Quyết định này không hẳn xuất phát từ Hlv George Kay mà được quyết định bởi ban huấn luyện. Đã có một cuộc bỏ phiếu cho sự kiện này và 5/9 phiếu thuận là con số đủ để đưa ra quyết định thay thế ấy. Paisley đã bị hụt hẫng bời việc này và tên ông cho tới phút chót cũng không kịp xuất hiện trong danh sách đội hình ngày hôm ấy.

Đội trưởng Phil Taylor ( thi đấu cho Liverpool từ 1936 đến 1954) kiêu hãnh dẫn đầu đoàn quân tiến ra sân và đối mặt với người bạn Joe Mercer, thủ quân của Arsenal. Ra quân không phải với màu áo truyền thống mà thay vào đó là những chiếc áo trắng quần đen trong khi Arsenal xuất hiện trong màu áo truyền thống của mình. Trận đấu diễn ra với nhịp độ cao, Liverpool tỏ ra không kém thế. Tuy nhiên bàn thắng của đối phương được ghi do công của Reg Lewis sau 17 phút thi đấu chính thức. Tới đây lối chơi không còn sắc bén Liverpool dần rơi vào tầm kiểm soát khống chế của đối phương.
Sở dĩ điều ấy xảy ra vì vị hlv khi đó của Arsenal đã nhận thấy vai trò quan trọng của Billy Liddell đối với đội bóng. Tiền đạo của Liverpool đều có thể ghi bàn nhưng nhân tố để làm nên chiến thắng lại chính là Billy. Ông chơi như một cầu thủ cánh trái nhưng lại có những pha bứt phá ngoạn mục và ghi những bàn tuyệt đẹp. Forbes hiểu điều này và đã có những phương án ngăn chặn hữu hiệu, còn Billy thì không thể tìm đến với khung thành đối phương. Một yếu tố khác dẫn tới việc ta hoàn toàn bế tắc đó là bởi hàng hậu vệ của The Gunner đã chơi quá hay trong trận đấu này, mọi ngả đường đều bị chặn, Liverpool chơi “bốc lửa” hơn nhưng cơ hội để biến những nỗ lực của các cầu thủ thành bàn thắng lại quá nhỏ.

Tỷ số trận đấu cũng như cục diện đã được định đoạt vào phút thứ 62, trước đó Liverpool đã bỏ lỡ cơ hội san bằng cách biệt. Đó là một cú sút xa tới 20 yard của Freddie Cox vượt qua Cyril Sidlow sau khi băng lên từ cánh phải và vượt qua một cầu thủ của ta, Lewis, một bàn thắng tuyệt vời mang lại chiến thắng cho Arsenal.

Tuy thất bại nhưng trận đấu này đã mang lại cho các cầu thủ những kinh nghiệm thi đấu quý giá và tất nhiên cả những bài học đã được rút ra. Với Billy thì việc góp mặt trong một trận đấu lớn như thế đã là một niềm vinh dự và còn tự hào hơn nữa khi mà bạn đã chơi hết mình trước sự ủng hộ, cổ động của hàng ngàn khán giả trên sân và thật nhiều fan khác ở ngoài cổng sân vận động, những người không có cơ hội được chứng kiến tận mắt trận đấu.

Thất bại, nhưng điều ấy không có nghĩa bữa tiệc chào đón The Reds trở về kém phần hấp dẫn. Một hàng dài gồm hơn 100 000 người trên các con đường dẫn tới trung tâm thành phố để đón chào những vị anh hùng. Không đoạt được Cup điều ấy không có nghĩa bạn là người thất bại. Ngày hôm nay bạn vấp ngã nhưng nếu bạn không mất đi lòng tin thì ngày mai bạn sẽ là người chiến thắng. Và nếu Liverpool của chúng ta đoạt Cup vô địch ngày hôm ấy thì bữa tiệc chào đón cũng chẳng thể tuyệt vời đến vậy…!

Câu chuyện về đội bóng Liverpool, câu chuyện về những Liverpudlian có lẽ sẽ chẳng bao giờ kết thúc. Theo nền nhạc You’ll never walk alone bạn sẽ mãi bị cuốn vào thế giới kỳ diệu, một thế giới không phải chỉ có chiến thắng mới đem lại niềm vui mà đôi khi những lần vấp ngã lại thêm gắn kết nhau hơn. Hãy tiến về phía trước cho dù trước mắt là những khó khăn, hãy biết vượt lên nỗi đau để dựng xây một nền hạnh phúc, hãy biết chấp nhận để ta thêm trưởng thành...Bạn và tôi tuy màu da vóc dáng, tiếng nói hay dân tộc chẳng hề giống nhau nhưng chúng ta luôn có chung một niềm tin, một tình yêu mang tên Liverpool, chính điều ấy đã xóa đi mọi cách biệt giữa chúng ta,… thật đơn giản vì chúng ta là Liverpudlian!

1959, Bill Shankly người mở đường vĩ đại:
Ngày 1 tháng 12 năm 1959 sẽ mãi trở thành dấu ấn không thể quên trong tiềm thức của những người yêu mến đội bóng Liverpool. Ngày này đã được ghi vào lịch sử sân Anfield như là một trong những dòng chói lọi nhất, ngày Bill Shankly đến với chúng ta từ Huddersfield Town.

Kể từ năm 1954, khi hứng chịu nỗi đau lớn nhất bị xuống hạng, Liverpool đã phải vật lộn để có thể trở lại với đấu trường đỉnh cao của bóng đá Anh. Nhưng thành công giống như cục xà bông ướt cứ trượt khỏi tay người đang cố chụp lại. Phil Taylor gần như không còn cách nào để có thể mang lại chiến thắng cho Liverpool, thất bại triền miên chính là lý do tại sao ông quyết định ra đi vào ngày 17 tháng 11 năm 1959.
Vào thời điểm đó không ai nghĩ được rằng Liverpool sẽ có một tương lai chói sáng như thế nào mà họ chỉ có thể đặt ra câu hỏi bao giờ đội bóng mới có thể thoát khỏi giải hạng hai để trở về với những trận đấu đỉnh cao của The League. Cũng bởi vậy mà người ta càng không thể tưởng tượng được rằng Liverpool đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên huy hoàng và chói lọi nhất mọi thời đại mà cho tới cả bây giờ cũng chưa thể sánh kịp. Khi Shankly đến với Anfield, cũng là lúc điều kỳ diệu tưởng như không thể ấy bắt đầu, và những người yêu mến Liverpool sẽ nhanh chóng quên đi chuỗi thời gian tồi tệ này, quá khứ đen tối sẽ không bao giờ tái diễn thêm bất cứ một lần nào nữa…

Sẽ ít người biết được trước thời điểm mà chúng ta đang nói tới ở đây 9 năm Shankly đã là lựa chọn của BLĐ đội bóng cho vị trí Hlv. Nếu như Lưu Bị thời nhà Hán bên Trung Hoa phải 3 lần thân chinh lên núi mới có thể mời được Khổng Minh Gia Cát Lượng về phò tá cho mình thì tại Anh blđ đội bóng thành phố cảng này cũng vậy. Vào thời điểm lúc bấy giờ các Hlv không được giao toàn quyền quyết định đối với đội bóng mà phải tuân theo sự chỉ đạo của Ban huấn luyện. Shankly đã đòi hỏi quyền tự quyết định ấy, và ông đã bị từ chối ngay lập tức. Blđ đội bóng từ chối yêu cầu được cho là điên cuồng ấy của Shankly để rồi sau đó 9 năm Shankly đến với Liverpool và được giao toàn quyền quyết định việc liên quan tới đội bóng, ông là vị Hlv đầu tiên được hưởng điều ưu ái đó.
Vào thời điểm Shankly đến với Liverpool ông chưa từng dẫn dắt một đội bóng lớn nào trước đó. Người hâm mộ băn khoăn rằng “ông ta là ai, tại sao lại có mặt ở đây, ông ta thì có thể làm được gì?”. Điều không ngờ ấy đã diễn ra, Shankly đã mang đến niềm vui, sự sung sướng tột độ cho tất cả mọi người chỉ sau đó một khoảng thời gian ngắn ngủi.
Shankly đã nói với các cổ động viên rằng: Ông rất vui và tự hào khi được chọn vào vị trí hlv của Liverpool FC, đội bóng mà theo ông là đầy tiềm năng và sẽ trở thành một đế chế hùng mạnh nhất, mang theo bao sự ngưỡng mộ,nể phục tại mỗi nơi nó đi qua và là đội quân bất khả chiến bại. Đó là sứ mệnh của đội bóng, còn ông hy vọng với con đường nhỏ mà ông đã chọn có thể sẽ giúp ích cho Liverpool trên con đường chinh phục thế giới. Câu nói đáng nghi nhớ nhất của ông khi ấy “Khi thử thách đã chọn tôi không còn cách nào khác là tôi sẽ tiếp nhận và chinh phục nó”

Đến với Liverpool Shankly mang theo bao ý tưởng bao dự định đối với đội bóng. Kể từ khi đến với Anfield ông đã mang lại rất nhiều sự đổi khác, đó là những phương pháp tập luyện mới, những cầu thủ mới cũng lần lượt đến với Anfield thông qua những bản hợp đồng chuyển nhượng…Giống như một luồng gió mới trong lành ông đã thổi bùng lên ngọn lửa tiềm ẩn trong mỗi cầu thủ mỗi thành viên đội bóng và giúp họ phát huy hết khả năng của mình.

Đã từng làm cầu thủ cho Liverpool trước đó nên Shankly hiểu được các cổ động viên cần gì và muốn cái gì. Những Liverpudlian, những người có thể dồn cho bạn đồng penny cuối cùng và cũng sẽ cổ vũ hết mình cho dù bạn đang ở thế thua chắc. Đó là niềm tin tưởng tuyệt đối của các cổ động viên, chính điều ấy đã góp thêm sức mạnh cho ông thực thi sứ mệnh của mình đó là tạo ra một đội quân hùng mạnh nhất không thể bị đánh bại bởi bất cứ một đoàn quân nào khác. Câu chuyện về chiếc khăn mà ông thường xuyên quàng trên cổ đã để lại ấn tượng không thể xoá nhòa trong tim mỗi cổ động viên. Câu nói “Chiếc khăn này có thể với anh chỉ là một chiếc khăn tầm thường và chẳng đáng giá nên anh mới dẵm đạp nên nó. Nhưng với cậu bé thì nó là cả cuộc sống của cậu ấy” đã minh chứng cho tất cả những phẩm chất tốt đẹp của một vị hlv của một người yêu cái đẹp trong bóng đá. Có lẽ cùng bởi vậy mà ông trở thành huyền thoại của mọi huyền thoại trên sân Anfield, của thành phố Liverpool và của toàn thế giới. Giờ đây mỗi lần bạn đến với Anfield, tại Shankly gate bạn sẽ được chiêm ngưỡng bức tượng của ông đang quàng trên cổ chiếc khăn như thường lệ và đôi tay dang rộng như đón chào tất cả các Liverpudlian, phía dưới tượng đài của ông là dòng chữ “He made the people happy”

Hãy quay lại thời điểm trước năm 1959, khi ấy theo như lời kể của Stephen Done (người giám sát bảo tàng Liverpool) thì Anfield, Melwood trông giống như một bãi rác khổng lồ cần được dọn dẹp. Melwool cỏ cao gần tới đầu người và chẳng hề được sử dụng vào việc luyện tập, Anfield thì không thể tồi tệ hơn. Các cầu thủ chẳng còn tinh thần thi đấu, ban giám đốc không muốn chi tiền để mua về những cầu thủ tốt hơn…Shanky đã phải đối mặt với vô vàn những thử thách. Trước tiên là tạo ra một bộ mặt mới cho Anfield, trung tâm huấn luyện được tu sửa và đi vào hoạt động trở lại. Các cầu thủ bắt đầu được đưa vào những khoá huấn luyện đặc biệt. Từ từ ông đã thổi vào các cầu thủ của mình ý chí thi đấu, khát vọng chiến thắng qua những trò chơi những bộ phim…Tất cả đều được thay đổi để phù hợp hơn với thực tế khi đó.
Với tính cách cùng với những kinh nghiệm sống ông thu lượm được trong thời gian quân ngũ đã tạo ra một phương pháp huấn luyện đặc biệt chỉ riêng có ở ông. Câu nói mà tất cả các cầu thủ đều nhắc đến đó là “hãy nhìn tôi này, ở đỉnh cao của thế giới”, những lớp cầu thủ trưởng thành trong sự đào tạo giáo dục của Shankly đều mang trong mình tinh thần của một kẻ chiến thắng, “Untouchables”. Nhưng cũng với sự gần gũi đồng cảm đối với các cầu thủ mà ông tạ được mối quan hệ tốt đẹp với họ, điều rất khó đối với mỗi vị hlv.

Shankly là người mở đường vĩ đại nhất của Liverpool; dưới triều đại của ông đội bóng không có được những thành công rực rỡ như thời Bob Paisley nhưng những điều ông làm lại là tiền đề cho sự thành công của các vị hlv sau này như Paisley, Joe Fagan, Kenny Dalglish trong việc tạo ra một gã đại khổng lồ Liverpool. Có người nói rằng ông giống với Vũ Hầu, người đặt những viên gạch đầu tiên cho thời kỳ hoàng kim của các triều đại phong kiến Trung Hoa kéo dài hơn ngàn năm, bởi những gì ông đã mang lại cho đội bóng. Đó không chỉ là những cái tên nổi danh không chỉ là những danh hiệu mà trên tất cả là tinh thần của mỗi cầu thủ mỗi khi bước ra sân, tinh thần Shankly.

“Mỗi khi bước ra sân các cầu thủ đều mang trong mình ý chí quyết chiến tới cùng bởi không có khó khăn nào là không thể vượt qua, hãy tiến về phía trước và gặt hái thành công”

Năm 1974, vị hlv huyền thoại ấy tuyên bố giải nghệ cho dù tình yêu đối với Liverpool của ông chưa bao giờ nguội tắt. Bob Paisley là người kế nhiệm đã tiếp bước theo nền móng ông để lại, các hlv sau đó cũng xây dựng đội bóng theo tinh thần của ông và Liverpool đã trở thành một đế chế thật sự như những mong ước ngày nào. Shankly đã nói rằng ông muốn tạo lập một đế chế cho mình, điều mà Napoleon đã từng có tham vọng đạt tới. Ông muốn cả thế giới phải khiếp nể Liverpool đến nỗi mỗi đối thủ khi thi đấu với chúng ta phải thốt lên rằng “Ôi không! đối thủ của chúng ta là Liverpool”
….

“Chúng tôi có hai đội bóng đó là Liverpool và đội dự bị của Liverpool”, “Nếu ai đó muốn đánh bại Liverpool thì họ sẽ phải cử tới một đội bóng đến từ sao hoả”

Đó là những gì ông tuyên bố trước tất cả các cổ động viên, và dường như những câu nói ấy đã ăn sâu vào tâm thức mỗi người. Không ai có thể phủ nhận việ cổ động viên của Liverpool rất khác biệt với những cổ động viên của một đội nào khác bởi chúng ta mang trên mình tinh thần, ý chí của những kẻ “Untouchables”. Cho dù vào thời điểm hiện nay Liverpool không còn là Liverpool của những thập niên 60, 70, 80 ở thế kỷ trước nhưng tinh thần của chúng ta không hề bị xoá mờ theo thời gian. Liverpool, Liverpudlian tiến lên, tiến thẳng về phía trước, về phía những cơn giông. Đằng sau những khó khăn thử thách, sau những cơn bão to gió lớn sẽ là cánh cổng vàng chào đón chúng ta, chào đón những kẻ chiến thắng thực sự!

Năm 1965, chinh phục FA Cup
rong 73 năm đầu của lịch sử đội bóng, FA cup dường như là một thứ gì đó qúa xa vời với Liverpool. Trong khoảng thời gian từ năm 1892 tới 1965 không phải đội bóng không có được những thành công trong việc chinh phục giải Ngoại Hạng Anh nhưng trong các trận đấu mang tính chất knockout thì chưa một lần có được thành công.

Ngày 1 tháng 5 năm 1965 sẽ là một mốc đáng nhớ trong lịch sử đội bóng bởi đây chính là thời điểm Liverpool nói lời chia tay với sự kém duyên của mình trong giải đấu lâu đời nhất hành tinh. Những người hâm mộ thậm chí đã không dám trông đợi điều kỳ diệu ấy xảy ra bởi hết năm này tới năm khác con đường đến với chiếc Cup FA của Liverpool đều không thành hiện thực. Các cầu thủ cũng như ban huấn luyện đều quyết tâm nhưng nếu không là những rào cản ngay ở những vòng đầu tiên thì cũng là kẻ cản bước ở vòng cuối cùng bởi thế người ta nói “Liverpool không có duyên với FA Cup”

Thời ấy người ta đã có câu nói đùa thế này “Nếu Liverpool có thể mang về Anfield chiếc Cup FA thì chú chim thiêng Liverbird của thành phố sẽ bay lượn được trên không trung” điều ấy cho thấy hy vọng đạt được Cup của đội bóng gần như là không thể.

Năm 1965, sau thắng lợi tại giải Ngoại Hạng mùa bóng năm trước cùng với sự dẫn dắt của vị hlv lão luyện Bill Shankly, chiến dịch chinh phục FA Cup của đội bóng dường như mạnh mẽ hơn lúc nào hết. Sự tự tin và lòng quyết tâm của các cầu thủ được thể hiện qua từng trận đấu. Và lòng trung thành cũng như niềm tin tuyệt đối của các cổ động viên có lẽ cũng đã đến lúc được đền đáp.

Đội hình thi đấu hồi đó với những cái tên như Ron Yeats, Ian St John cũng có thể coi là một sự đảm bảo cho những mong đợi. Khát khao chiến thắng nung nấu trong toàn thể đội bóng, các cầu thủ tin rằng mình có thể làm nên vinh quang với những gì họ đã thể hiện trong mùa giải trước đó và cả những gì họ đang làm ở hiện thời.

Chiến thắng 2-1 trước West Brom, đội bóng đang chơi ở giải ngoại hạng, ngay vòng đấu đầu tiên đã nhanh chóng đưa The Reds vượt qua rào cản đầu tiên trên con đường chinh phục FA Cup. Tiếp sau đó là trận hoà ở vòng đấu thứ 4 đẩy Liverpool đến với trận đối đầu với Stockport County trên sân nhà. Thêm một lần chứng tỏ đẳng cấp Liverpool bước vào vòng đấu thứ 5 với bao khát khao chiến thắng. Và trận đấu ấy đã dược đánh giá là không quá khó đối với Liverpool. Nhưng với quyết định sau đó của hlv Bill Shankly đã khiến người ta phải đặt câu hỏi với thái độ đầy ngạc nhiên. Ông quyết đinh vắng mặt trong trận đấu ấy để đến Đức với mục đích thăm dò đối thủ tiếp theo của Quỷ Đỏ tại giải đấu European Cup, FC Cologne.

Mọi chuyện diễn ra không như tính toán có lẽ bởi The Reds đã đánh giá thấp đối thủ ngày hôm ấy, trận hoà 1-1 với Stockport là một nước cờ sai lầm. Nhưng may thay sau đó 4 ngày, sự trở về của Shankly đã lấy lại được tinh thần của đội bóng và trận đấu lại ngày hôm ấy đã diễn ra theo đúng những gì người ta dự đoán. Bàn thắng của Hunt ở ngay phút thứ 6 của hiệp đấu thứ nhất đã châm ngòi cho chiến thắng. The Reds đã đạt được mục đích của mình.

Vòng đấu tiếp theo, đối thủ là Bolton Wanderers. Chiến thắng của trận này phải kể tới công của Peter Thompson cho dù ông không hề ghi bàn. Đó là pha căng ngang tuyệt đẹp của Thompson từ biên vào cho Ian Callaghan, tận dụng cơ hội cùng với kỹ năng tuyệt vời của mình bóng đã được đón đúng điểm rơi và cú đánh đầu điệu nghệ đã đưa The Reds vươn lên dẫn trước. Có hơn 60.000 khán giả đã được chứng kiến màn phối hợp ấy trên sân Burnden Park.

Cái tên Leicester City vào thời đó là một mối đe doạ đối với phần lớn các đội bóng khác. Phải thừa nhận một thực tế là đã có lúc Liverpool phải kiêng nể họ và tránh để không phải gặp đội bóng ấy quá sớm. Nhưng điều ấy vẫn cứ xảy ra và trận hoà đã đẩy ta vào thế bất lợi trong trận đấu lại trên sân nhà diễn ra sau đó. Bàn thắng duy nhất của Hunt thêm một lần cứu vãn tình thế. Với nỗ lực hết mình với viễn cảnh chiếc Cup FA phía trước ông đã xuất sắc đón được bóng từ một đường chuyền dài và bổng để rồi chỉnh bóng và đưa nó nằm gọn trong lưới của thủ thành đối phương.

Mùa giải đang dần tiến những những bước cuối cùng, Liverpool trở về sau chuyến đi tới Rotterdam ngay lập tức lại hành quân tới Vila Park để phân định thắng thua với rào cản gần như là cuối cùng trên đường chinh phục FA Cup, đối thủ là Chealsea. Không dễ để vượt qua đội bóng đến từ thủ đô London. Bàn thắng mở tỷ số của Peter Thompson là mồi lửa quan trọng mang về chiến thắng. Vượt qua Chelsea, rào cản cuối cùng để có thể chạm tay vào chiếc Cup danh giá, Leeds United.

Khán giả đến với Wembley ngày hôm ấy chật kín, vé vào cửa không đủ để đáp ứng nhu cầu của người hâm mộ. Mọi nẻo đường đều đổ về Wembley có thể nói không khí của ngày hôm ấy là như vậy. Với những banner những khăn và cờ toàn một màu đỏ và trắng truyền thống, bài hát quen thuộc được cất lên liên hồi…tất cả đã mang lại một không khí sôi động cho ngày quan trọng ấy. Shankly đã nói với các cầu thủ của mình rằng

“Với những gì người hâm mộ dành cho chúng ta thì các bạn không được phép để thua. Chúng ta là một đội bóng tuyệt vời. Hãy để danh tiếng của Leeds sang một bên bởi cơ hội chiến thắng của chúng ta là như nhau khi bước vào sân cỏ. Điều quan trọng nhất đó là chúng ta không được phép làm người hâm mộ trên khắp thế giới phải thất vọng. Với những gì họ dành cho chúng ta, chúng ta có thể nguyện hy sinh để đáp lại niềm tin ấy”

Trận đấu diễn ra căng thẳng như những gì người ta đã dự đoán trước đó. Ngay ở phút thứ 10 Liverpool đã đánh mất lợi thế khi Gerry Byrne bị chấn thương trong một pha va chạm với Bobby Collins (Đây là cựu cầu thủ của Everton, một mẫu cầu thủ hiệu quả thời kỳ ấy, với những gì ông và đội bóng của mình làm được khi ấy thì việc FA Cup thuộc về người Yorkshire gần như là một điều tất nhiên.)

Chơi tấn công ngay từ những phút đầu của trận đấu đó là những gì đoàn quân của Shankly thực hiện nhưng khi đối mặt với lối chơi phòng thủ chắc chắn của Don Revie và các học trò đã khiến đội quân đỏ không thể xuyên thủng được tấm lưới. Chỉ tới phút thứ 90 của trận đấu tỷ số mới được mở, nhưng chỉ sau đó một vài phút trong khoảng thời gian đá bù giờ tỷ số lại được san bằng. Vì vậy Liverpool và Leeds buộc phải bước vào đá hiệp phụ, đây cũng là lần đầu tiên kể từ năm 1947 trận chung kết FA Cup cần phải dùng đến hiệp phụ.

Tới thời điểm này những bài học cũng như phương pháp huấn luyện của Shankly đã bắt đầu chứng tỏ tác dụng. Đoàn quân đỏ bất ngờ vùng lên mạnh mẽ khác thường, Willie Stevenson một mình đi bóng qua 2 cầu thủ của Leeds rồi đẩy bóng lên cho Gerry Byrne đang đứng ở cánh trái, pha cắt bóng chuẩn xác của Gerry và tiếp đó là đường chuyền cho Roger Hunt. Tới đây công việc trở nên nhẹ nhàng hơn nhiều bởi với chiều cao 10 feet của mình Hunt dễ dàng nhận được đường bóng bổng ấy và kết thúc bằng một pha đánh đầu sở trường. Bóng nằm gọn trong lưới và tất cả lặng người trong giây lát. Tiếng hô vang xé toạc tất cả, các cổ động viên sung sướng hét vang…Liverpool, danh hiệu vô địch đang tới gần.
Có thể nói đây là một trong những trận chung kết kịch tính nhất trong lịch sử giải đấu bởi chỉ sau khoảnh khắc ấy 8 phút bên phía Leeds có bàn thắng san bằng tỷ số. Với những nỗ lực không ngừng nghỉ với lòng khát khao chiến thắng cùng với động lực phải thắng bởi tiếp sau đó sẽ là trận bán kết tại European Cup với Inter Milan đã không cho phép các cầu thủ Liverpool chấp nhận một trận hoà.
Phút thứ 111, thêm một lần Quỷ Đỏ lại vươn lên dẫn trước. Ian Callaghan thực hiện đường chuyền như đặt cho Ian St John, cầu thủ đang đứng ở vị trí thuận lợi để có thể dứt điểm thành công. Không mắc một lỗi nào, St John đánh đầu hiểm hóc và bóng nằm trong lưới của Gary Sprake.

Cuối cùng tiếng còi mãn cuộc cũng được cất lên, Ron Yeat nâng cao chiếc Cup vô địch và những người hâm mộ hô vang “Ee-Aye-Addio- We’ve won the Cup”, cảm xúc khi ấy thật khó có thể diễn đạt, nó giống như việc bạn chờ đợi một điều gì đó quá lâu và rồi bất ngờ nó tìm đến với bạn sau bao khó khăn thử thách, cảm giác vỡ oà trong sung sướng.

Bill Shankly đã nói rằng:

“Việc một đội bóng như Liverpool bị cho là không thể đoạt được FA Cup là vô lý và tôi đã chứng minh điều đó cho họ thấy. Sau bao nỗ lực, sau bao năm chờ đợi niềm khát khao ấy không hề bị mất đi và nay nó đã thành hiện thực. Ngày chúng tôi đánh bại Leeds trên sân Wembley, ngày 1 tháng 5 năm 1965 sẽ là một ngày không thể quên đối với cá nhân tôi và với cả đội bóng. Những người trưởng thành đã khóc như những đứa trẻ thơ bởi quá sung sướng. Bởi một cảm xúc lạ lùng khó diễn đạt, vậy đấy mọi người đã thấy được điều không thể”

Theo lời kể của Ron Yeats, đã có những bức thư được chuyển tới ông trước khi trận đấu diễn ra, đó là những lời chúc may mắn và cả những lời tâm sự của những cổ động viên lớn tuổi:

“Tôi sẽ yên tâm nhắm mắt khi được trông thấy Liverpool vô địch FA Cup”

Chiến thắng tại FA Cup mang lại một giá trị tinh thần vô cùng to lớn đối với đội bóng, đó là ngày không thể quên trong những ngày đáng nhớ của lịch sử đội bóng. Liverpool đã có được chiếc Cup FA đầu tiên và Liverbird thì vẫn đậu trên nóc của Liver Building!

Thêm một chiến thắng thêm một mốc đáng nhớ trong lịch sử hào hùng của đội bóng vùng Merseyshire. Những trang sử theo năm tháng vẫn đang nhắc nhở chúng ta nhớ về một thời hào hùng nhưng cũng đầy gian khó. Không có con đường nào trải bước trên hoa hồng, không thành công nào mà không có những thất bại, nhìn vào quá khứ để lấy thêm động lực viết tiếp những trang sử mới, Liverpool những câu chuyện, những chiến công không bao giờ kết thúc!
Chiếc Cup C1 đầu tiên, 1977:
ếu trong lịch sử Liverpool phải chọn ra 1 ngày đẹp nhất và 1 đêm đẹp nhất thì có lẽ sự tôn vinh đầu tiên sẽ dành cho ngày 1-5-1965, đội bóng áo đỏ lần đầu tiên giành được chiếc cup FA danh giá. Còn đêm đẹp nhất ư? Có đêm nào đẹp hơn đêm 25-5-1977 ở thành Rome hoa lệ? Đêm của vinh quang. Đêm của tình yêu. Đêm của khát vọng. Đêm mà những chàng trai áo đỏ nâng cao cup châu Âu giữa sân vận động ngập tràn sắc đỏ. Đêm mà cầu trường châu Âu có một vị vua mới : Liverpool.

Chiến thắng ấy là niềm tự hào của đảo quốc sương mù. Nó mở ra giai đoạn thống trị của một đội bóng Anh trên toàn châu lục, đó là điều mà lần đầu tiên trong lịch sử một câu lạc bộ của Anh làm được. Nhưng trên hết đó là niềm tự hào của những người dân thành phố cảng, những con người đam mê bóng đá cuồng nhiệt và có một tình yêu nồng cháy dành cho đội bóng quê hương. Mới chỉ 5 ngày trước đó, họ lặng lẽ khóc trên khán đài sân Wembley khi Liverpool thất bại trong trận chung kết FA. Thế nhưng giờ đây họ đã vượt qua một chặng đường dài từ nước Anh lạnh giá đến đất nước hình chiếc ủng ở Nam Âu và làm cho tất cả con phố của thành Rome ngập tràn hai màu đỏ trắng. Họ đến đây, quên đi nỗi buồn, cổ vũ cho những chàng trai Liverpool mà họ vô cùng yêu quý trong trận đấu lịch sử này.

Những cầu thủ lạc quan nhất của Liverpool cũng không dám tưởng tượng sẽ có nhiều cổ động viên đến nước Ý cổ vũ cho mình đến vậy. Khi bước ra sân, những Terry Mcdemott, Emlyn Hughes, Tommy Smith, Joey Jones, Phil Neal đều phải ngạc nhiên đến sững sờ. Dường như nơi họ đang thi đấu không phải một sân vận động ở nước Ý xa xôi mà trước mắt họ là thánh địa Anfield thân thuộc. Bởi 3/4 chỗ ngồi trên khán đài là các Liverpudlians. Sắc đỏ, tiếng hát, tiếng reo hò cổ vũ, một cảm giác thật đặc biệt. Khát khao chiến thắng. Tinh thần quyết thắng. Đó là tất cả suy nghĩ trong đầu các chàng trai Liverpool. Đây là cơ hội của chúng ta, là vận mệnh của chúng ta. Đơn giản một điều, chúng ta không thể thua.

Và quả thật chiến thắng lịch sử đã thuộc về đội bóng vùng Merseyshire. Bằng tài năng, sự nhiệt huyết, và cả sự cổ vũ lớn lao từ những cổ động viên, các cầu thủ Liverpool, không, có lẽ nên gọi họ là những chiến binh của Lữ đoàn đỏ, đã chiến thắng những tên tuổi lớn khi đó: Borussia Monchengladbach như Vogts, Banhof, Heynkes và Simonsen. Liverpool chưa phải là nhà vô địch, nhưng họ đã chơi như những nhà vô địch : tự tin, mạnh mẽ, sắc sảo. Và cả sân vận động đã vỡ oà lên khi Terry Mcdemott ghi bàn thắng đầu tiên cua trận đấu đưa Liverpool lên dẫn trước. Đó là kết quả của một pha phối hợp nhuần nhuyễn và đẹp mắt giữa Cally, Heighway và cú sút đầy quyết đoán củ Terry Mcdemott đánh bại thủ môn Borussia .

Hiệp một kết thúc với phần thắng nghiêng về đội bóng đến từ nước Anh. Mới đi được một nửa chặng đường nhưng các cầu thủ và người hâm mộ Liverpool đều rất sung sướng, hân hoan. Chiến thắng đang đến rất gần. Chiếc Cup châu Âu đầu tiên trong lịch sử chỉ còn cách chúng ta 45 phút. Tất cả đều hát vang trong hạnh phúc. Chỉ trừ Bob Paisley. Không phải ông không vui mừng khi đội bóng dẫn trước. Nhưng kinh nghiệm và con mắt của một nhà cầm quân lão luyện mách bảo ông rằng không được vội vui mừng khi trận đấu còn chưa kết thúc. Mọi chuyện chưa kết thúc với Borussia. Hiệp hai chính là cơ hội cho đội bóng nước Đức vươn lên. Paisley nói với các cầu thủ rằng không được kiêu ngạo với chiến thắng mong manh này mà lơi lỏng, mất cảnh giác.

Tuy nhiên, có lẽ đang ngây ngất trong niềm vui chiến thắng mà các chàng trai của chúng ta không để ý gì đến lời khuyên của vị huấn luyện viên khôn ngoan này. Và chúng ta đã phải trả giá khi Alan Simonsen tận dụng sơ hở của hàng phòng ngự Liverpool, sút bóng trong tư thế thoải mái hạ gục thủ thành Clemence, mang về bàn thắng quý giá cho Borrusia và đưa trận đấu trở lại vạch xuất phát.

Bị dội một gáo nước lạnh nhưng các cầu thủ Liverpool không hề tỏ ra mất tinh thần, nôn nóng. Bình tĩnh và nhẫn nại. Một lối chơi chặt chẽ và tỉnh táo. Rồi điều gì phải đến cũng đã đến. Liverpool được hưởng một quả phạt góc và người thực hiện là Heighway, cầu thủ đã chơi 600 trận cho đội bóng vùng Mersey. Ý đồ của các cầu thủ Liverpool là Heighway sẽ câu bóng vào, Tommy Smith lấy bóng và lật vào cho Kevin keegan, Keegan sẽ có nhiệm vụ cầm bóng đột phá vào khu cấm địa của Borussia. Tuy nhiên, các cầu thủ Borussia đã phạm sai lầm là không kèm Tommy Smith. Tận dụng điều đó, thay vì chuyền bóng cho Keegan như kế hoạch thì Smith đã táo bạo tự mình thực hiện công việc ghi bàn bằng một cú đánh đầu hiểm hóc. Quá bất ngờ, thủ thành Wolfgang kneib của Borussia Monchengladbach chỉ biết đứng nhìn.

Vẫn chưa dừng lại ở đó. Trong 8 phút cuối của trận đấu, Kevin Keegan, mặc dù trước đó bị Tommy Smith "tranh mất cơ hội ghi bàn", cũng kịp ghi lại dấu ấn trong trận chung kết để đời này. Bằng tốc độ và sự tinh quái, Keegan liên tục quấy rối và làm hàng thủ Dortmund hoạt động rất vất vả. Thậm chí Borussia đã cắt sẵn một người là hậu vệ lừng danh Bertie Vogts để kèm Keegan như hình với bóng. Nhưng trong một pha một kèm một ở trung lộ, keegan đột nhiên tăng tốc, bứt ra Berti Vogts ở phía sau. Bất đắc dĩ, hậu vệ người Đức này buộc phải phạm lỗi với Keegan. Trọng tài Wurtz không do dự chỉ tay vào chấm phạt đền.

Và người lãnh trách nhiệm thực hiện là hậu vệ Phil Neal. Khi mọi áp lực đặt lên vai anh, khi tất cả ánh mắt đều dõi theo bước chân anh, con đường đến chấm phạt đền dài như hàng dặm, khoảng thời gian trước khi tiếng còi nổi lên dài như hàng thế kỉ. Im lặng. Hồi hộp. Ở một góc sân, Ian Callaghan đang giơ tay cầu nguyện.Neal bỗng cảm thấy tự tin lạ lùng. Anh biết mình phải làm gì. Nhận thấy thủ môn Kneib của Borussia cao hơn Ray Clemence 2 đến 3 inches, Neal quyết định sẽ sút bóng ở tầm thấp với hy vọng sẽ khiến cho chàng thủ môn to cao này gặp khó khăn. Và tất cả không nằm ngoài dự đoán của Neal. 3-1 và như vậy là quá đủ.

Thế là lần đầu tiên trong lịch sử chiếc cup châu Âu danh giá thuộc về những chàng trai Liverpool. Đó là phần thưởng xứng đáng cho nỗ lực không mệt mỏi của các chiến binh trong lữ đoàn đỏ, cho tài năng của Bob Paisley, vị huấn luyện viên huyền thoại, và tất nhiên, cho những Liverpudlians, những cổ động viên tuyệt vời nhất trên thế giới.

Đêm thành Rome. Đêm của ước mơ trở thành sự thật. Đêm của hạnh phúc tràn ngập vô bờ. Đêm của tình yêu ngọt ngào và mãnh liệt. Đêm của vinh quang chói lọi trong lịch sử. Đó là đêm của con người, của tâm hồn, của nhân cách Liverpool.

1985- Vực thẳm Heysel, máu và nước mắt
Sẽ không ai có thể quên câu chuyện đầy bi thương diễn ra trên sân Heysel tại Bỉ ngày hôm ấy, ngày 29 tháng 5 năm 1985…Liverpool sau bao nỗ lực đã đến được trận chung kết Champions League, đối thủ ngày hôm ấy là đội bóng đến từ Ý, Juventus. Lẽ ra đó phải là một đêm tràn ngập tiếng cười hạnh phúc bởi có thể Đoàn Quân Đỏ sẽ mang về chiếc Cup C1 lần thứ 5, nhưng rồi đó lại là một vết nhơ trong lịch sử, một kết thúc không đáng có.

Thay vì rời Brussels với chiếc Cup thứ 5 gần như đã nắm chắc trong tay thì những người hâm mộ đội bóng đã phải trở về Anh với bao tang thương cùng những lời nguyền rủa. Cái chết của 38 người Ý cùng một người Bỉ, người yêu mến Quỷ Đỏ, đã chôn vùi tất cả những gì đội bóng đã cố công gây dựng.


Với tất cả những ai đã trải qua, đã tận mắt chứng kiến cảnh tượng ngày hôm ấy sẽ không khỏi bàng hoàng mỗi khi nhắc lại. Nó giống như một góc tối của ký ức mặc dù bạn muốn xoá bỏ khỏi trí não mình nhưng rồi chẳng thể bởi giống như một loài cỏ dại nó cứ bám chặt lấy ta, khiến ta phải day dứt.

Phil Neal cùng các đồng đội của mình đã háo hức chờ đợi trận đấu diễn ra bởi đó là trận chung kết C1 lần thứ 5 ông được chơi cho Liverpool, sẽ là một kỷ niệm tuyệt vời trong đời cầu thủ. Và cũng là một kỷ niệm đẹp đối với Joe Fagan, bởi khi mùa giải kết thúc ông sẽ nói lời chia tay với đội bóng. Các cầu thủ tràn ngập niềm kiêu hãnh, họ đã tự tin hơn bao giờ hết, chiếc Cup thứ 5 sẽ là món quà tuyệt vời cho người thầy của mình…

Thảm kịch sẽ không xảy ra nếu như công tác chuẩn bị được làm tốt hơn. Trước khi trận đấu bắt đầu, giám đốc điều hành của Liverpool ông Peter Robinson đã cảnh báo với ban tổ chức về cách xắp xếp chỗ ngồi cho các cổ động viên. Không ai không biết tới sự hung hãn của những Holigan vậy mà tiếc thay khán đài của các cổ động viên Anh và Ý lại ở quá gần nhau, khu Y và khu Z. Lẽ ra chỗ của người Anh phải ở khu X, như thế ngăn cách họ với những người Ý sẽ là khu Y, sẽ không có chuyện lời qua tiếng lại và cũng sẽ không có những khiêu khích, lẽ ra chuyện sẽ không quá tồi tệ như vậy. Khi chuyện đã xảy ra không nên nói lẽ ra thế này hay lẽ ra thế kia, nhưng mất mát quá lớn đã khiến không chỉ người đương thời mà cả những người thuộc thế hệ sau này cũng phải nói câu “lẽ ra” ấy.

Cổ động viên của Liverpool đã tấn công trước bằng việc ném chai lọ sang khu khán đài của những người Ý, cãi vã xảy ra, hàng rào ngăn cách giữa hai khán đài trở nên mong manh hơn bất cứ lúc nào khác. Những con người yêu bóng đá thuần tuý bỏ chạy một cách đáng thương. Đường hầm thoát hiểm không còn đủ chỗ để chen chân và cách bỏ trốn duy nhất là trèo qua bức tường bê tông ở phía cuối khán đài. Sức nặng của đám đông đã khiến bức tường không thể đứng vững được mà đổ sập xuống. Bị chôn vùi trong đám bụi ấy là 39 con người và rất nhiều người khác bị thương.


Kenny Dalglish nói rằng khi bạo loạn xảy ra ông đã khẩn thiết cầu mong ban tổ chức cho dừng trận đấu nhưng yêu cầu ấy đã không được chấp thuận. Phil Neal không còn quan tâm ai là người thắng cuộc, điều duy nhất cần làm đó là trận đấu phải được dừng lại. Ai còn quan tâm tới tỷ số ra sao và ai là nhà tân vô địch khi những người thân những người hâm mộ của mình đang đối mặt với cái chết. Nhưng trận đấu vẫn cứ tiếp tục diễn ra bởi nếu ngừng lại hậu quả có thể sẽ nghiêm trọng hơn rất nhiều. Và các cầu thủ chỉ biết chơi cho hết giờ chứ không còn để tâm tới trận đấu nữa.
Ian Rush kể lại, ông không còn nhớ khi ấy diễn biến trên sân như thế nào, ông chỉ nhớ rằng hình như Ronnie Whelan đã phạm lỗi và Liverpool đã phải nhận một quả penalty. Cả những cầu thủ của Liverpool và Juventus chơi trong trận đấu hôm ấy chẳng ai còn khả năng tập trung vào trận đấu. Điều duy nhất mà họ có thể làm đó là mong cho tiếng còi kết thúc trận đấu cất lên. Thứ cảm giác khi ấy là muốn được chạy thật nhanh khỏi sân vận động để chắc rằng gia đình của mình, những người yêu mến mình vẫn bình an.

Cuối cùng trận đấu kết thúc với tỷ số 1-0 nghiêng về phía Juventus, bàn thắng ghi được từ chấm phạt đền của Michel Platini. Một chiến thắng nhưng tràn ngập tang thương, không còn đâu tiếng tung hô dành cho các nhà tân vô địch, không Champagne, không pháo hoa…chỉ có những tiếng nấc nghẹn ngào, những đôi mắt đỏ hoe, những giọt nước mắt mặn chát xen lẫn tiếng cầu kinh của cha đạo…


Sáng hôm sau, Liverpool rời khách sạn để trở về Anh với đoàn cảnh sát hộ tống. Nước mắt của người Ý đã mãi ám ảnh tâm trí các cầu thủ. Dời Brussel, Quỷ Đỏ không thể mang về chiếc Cup thứ 5 như đã hứa mà phải mang theo những ánh mắt căm hờn về Anfield. Nỗi đau mất người thân có lẽ là đau đớn nhất, trong số những người Ý vây quanh chiếc xe trở các cầu thủ Liverpool ngày hôm ấy không rõ có bao nhiêu gia đình mất đi người thân của mình và không biết có bao người có thể vượt qua nỗi ám ảnh khủng khiếp ấy.

Năm 1985, Heysel nơi con tàu bóng đá Anh bị đắm bởi chính sự hung hãn từ phía các cổ động viên của mình. Châu Âu tẩy chay các câu lạc bộ của Anh, các giải đấu lớn tầm Châu Lục còn đâu các ông lớn của xứ sương mù. Liverpool cũng bắt đầu bước vào thời kỳ suy tàn của mình, Joe Fagan ra đi, niềm tin của những người yêu mến hoà bình vào Đoàn Quân Đỏ cũng lu mờ dần…Người đàn bà Thép, Thatcher đã ban lệnh cấm đối với Liverpool bởi “hành động của các cổ động viên Liverpool đã mang lại sự ô nhục và tủi hổ cho nước Anh”. 7 năm sau lệnh cấm được dỡ bỏ nhưng mọi chuyện đã đổi khác quá nhiều khi vắng bóng người Anh. Các câu lạc bộ của Anh không còn đâu sự mạnh mẽ vốn có của mình đó là do hậu quả của việc không được cọ xát quốc tế. Liverpool mất đi vầng hào quang chói lọi trên đầu, hoàng đế đã bị truất ngôi…


Bóng đá mang lại cho người ta niềm vui, niềm khao khát cuộc sống. Với bóng đá người ta có thể vươn lên sống tốt đẹp hơn…những điều ấy dường như không tồn tại ở Heysel bởi tại đây người ta đã mất mát quá nhiều vì bóng đá. Những trận chung kết C1 đều đáng để cho người hâm mộ nhớ tới nhưng điều này thêm một lần không đúng ở Heysel, có lẽ trận đấu diễn ra ngày 29 tháng 5 năm 1985 là thứ người ta không bao giờ muốn nhắc tới cho dù chỉ là trong suy nghĩ.

Thảm kịch xảy ra, lỗi thuộc về người Anh và người Anh đã phải trả giá vì điều ấy, nhưng cũng cần phải nhắc tới sự lơ là đến cẩu thả của cảnh sát khi đó. Thay vì tập trung vào công việc giám sát các cổ động viên họ đã chú tâm vào trận đấu, và còn cả cách bố trí chỗ ngồi ngớ ngẩn cũng đã góp phần khiến cho mọi việc trở nên tồi tệ… Heysel nhắc người ta nhớ tới nỗi đau, nhắc người ta nhớ về bài học đắt giá, mong rằng điều tương tự sẽ không bao giờ xảy ra để lịch sử bóng đá không phải in dấu nhơ thêm một lần.

15 năm một khoảng thời gian đủ để cho những tàn tích trên Heysel xưa mờ đi, trên nền xưa cũ một sân vận động mới được dựng lên với một cái tên mới, sân nhà vua Baudoin, nhưng vết thương trong lòng người vẫn chẳng thể xoá nhòa. Đối với thủ môn Grobbelar, Rush, Dalglish hay Phil Neal thì đó là nơi chôn vùi tất cả, chôn vùi vầng hào quang chói sáng của Quỷ Đỏ là nơi nhấn chìm con tàu khổng lồ Liverpool xuống bùn nhơ, quan trọng hơn đó là nơi chứa đựng đầy máu và nước mắt của biết bao người yêu nét đẹp trong bóng đá…

”Tôi sẽ không bao giờ đến đó nữa cho dù nó có thay đổi như thế nào đi nữa”

Còn đối với những người Ý, đối với những cầu thủ của Juventus khi ấy, Heysel là nơi niềm vui không trọn vẹn. Heysel nơi lưu giữ những nỗi đau, những giọt nước mắt và cả những căm hờn…Michel Platini đã nói rằng:

"Bóng đá mang lại cho cho tôi niềm vui nhưng nơi ấy không bao giờ mang lại cho tôi niềm vui nữa”
2005, sự trở lại của hoàng đế:
Ngày 25/5 sẽ mãi là một kỷ niệm đẹp trong cả con tim và khối óc của những người yêu mến đội bóng thành phố cảng Liverpool. Năm 1977 cái tên Liverpool đã được đặt lên trên mọi tên tuổi khác ở Châu Âu khi lần đầu tiên trở thành ông vua tại Rome. 28 năm sau cũng vào ngày 25/5 định mệnh một lần nữa cả Châu Âu phải ngã mũ nghêng mình đón chào sự trở lại của hoàng đế. The Reds trở lại trong tư thế của nhà tân vô địch Champion League sau khi trải qua trận đấu căng thẳng tới nghẹt thở với AC Milan trên đất Thổ Nhĩ Kỳ.



"You'll never walk alone" bài hát đã quá quen thuộc và có lẽ đã ăn sau vào tiềm thức của mỗi Liverpudlian được cất lên đầy kiêu hãnh nó vang lên liên tục trên các khán đài và lan rộng trên cả bầu trời Istanbul ngày hôm ấy. Tất cả giống như một bản trường ca bất tận của những chàng kỵ sỹ thời trung cổ trên con đường chinh phục vinh quang...Sáu phút điên cuồng sáu phút thần kỳ, vũ điệu lạ lùng cùng với pha lao mình cản bóng không tưởng của Dudek...tất cả đã làm nên chiến thắng. Shevchenko gục mặt trên sân cỏ sau pha cản phá thành công của anh chàng người Ba Lan và Liverpool lên ngôi, cả thế giới đón chào sự trở lại của hoàng đế.
Đêm hôm ấy, niềm vui, nước mắt và cả vị mặn chát của mồ hôi đã hòa quyện với vị ngọt của chiến thắng và để lại một dấu ấn không thể nào phai, dấu ấn Istanbul.

Có một sự thật là những cái tên như Kenny Dalglish, Phil Neal hay Graeme Souness cho tới tận bây giờ vẫn luôn được nhắc tới. Người ta vẫn luôn nói về những danh hiệu hay những thành công mà thế hệ cầu thủ ấy đã đạt được trong lịch sử CLB. Và chúng ta những lớp người sinh ra và trưởng thành sau thảm họa Heysel sẽ không thể nào có được cái cảm giác của những người chiến thắng trong những năm 70, 80 của thế kỷ trước bởi chúng ta chỉ được biết tới những thành công của CLB qua những đĩa VCD, DVD hay qua lời kể của lớp đàn anh đi trước những người đã được chứng kiến tận mắt những giây phút vinh quang của Quỷ Đỏ.

Liverpool the champion of European 1977

Chúng ta tất cả đều tự hào về những chiến thắng ấy nhưng chúng ta vẫn không được sống trong cảm giác của người chiến thắng bởi trong thực tế Liverpool của những năm 90 cho tới hết thời đại của Houllier vẫn chỉ là gã khổng lồ ngủ quên...Những câu chuyện về các bàn thắng của Daglish trên sân Stamford Bridge giúp chúng ta giành danh hiệu liên đoàn hay cú đúp của Kevin Keegan nhấn chìm Newcastle trong trận chung kết FA năm 1974 và cả bàn thắng thần kỳ của Alan Kennedy trên sân Parc des Prices vẫn luôn được nhắc tới như những dấu ấn của một thời kỳ huy hoàng. Để rồi những năm tháng hoàng kim dưới triều đại của những Shankly, Paisley hay Fagan luôn được viện ra để chúng ta tự an ủi bản thân khi đứng trước thời kỳ "không thực sự thành công" của Liverpool ở hiên tại. Có lẽ trong thời kỳ khó khăn ấy chúng ta chỉ có thể dám nghĩ tới vị trí thứ 4 khi mùa giải kết thúc và có thể sẽ là chiếc League Cup, thậm chí chúng ta cũng từng nghĩ tới tình huống xấu nhất có thể xảy đến giống như Aston villa hay Tottenham. Đành rằng những danh hiệu mà chúng ta có được trong mùa giải 2001 là đáng khâm phục nhưng nó chưa đủ để đưa con tàu Liverpool về với những tháng ngày vinh quang. Lần lượt từ Souness, Evans đều thất bại trong việc tìm lại ánh hào quang cho Liverpool và ngay cả người được trông đợi nhất Houllier cũng đành ra đi trong thất bại...

Nhưng tại Istanbul mọi chuyện đã thay đổi hoàn toàn. Cuối cùng lớp hậu thế như chúng ta cũng đã được tận hưởng hương vị đặc biệt của chiến thắng, được gào to với cả thế giới : "Chúng tôi là người chiến thắng", để rồi trên đường, trong công sở hay trên sân trường chúng ta bước đi thật kiêu hùng và nhận những lời chúc mừng từ những người xung quanh. Và chắc hẳn khi đó không một lời nào có thể lột tả hết niềm vui trong mỗi Liverpudlian, nước mắt có lẽ là thứ duy nhất bày tỏ được cảm xúc khi ấy, những giọt nước mắt hạnh phúc...Cảm giác chiến thắng điều ấy mới tuyệt làm sao!
Chiến thắng tại Istanbul đã mang lại những sự thay đổi lớn cho LFC, đó là sự lớn mạnh của clb là sự tăng lên đáng kể về số lượng cổ động viên. Danh hiệu vô địch Châu Âu lần thứ 5 đã được ghi vào lịch sử và trở thành một phần không thể quên trong mỗi chúng ta. Hãy thử quay trở lại khoảng thời gian cách đây 2 thập kỷ, con tàu bóng đá Anh đã bị đánh chìm bởi thảm họa Heysel. Liverpool bị cấm thi đấu tại đấu trường Châu Âu và cho tới khi lệnh cấm được gỡ bỏ bóng đá Anh nói chung và Liverpool nói riêng đã bị bỏ lại quá xa. Liverpool không còn ánh hào quang trên đầu mình nữa thế giới đã thay đổi quá nhiều khi không có Quỷ Đỏ. Và chính tại Istanbul đã đánh dấu sự trở lại đầy ấn tượng của chúng ta sau 20 năm, 20 năm để trở lại với đỉnh cao của quyền lực, lòng kiên nhẫn của các Liverpudlian đã được đền đáp. Ngày 25/5/2005, tất cả đã trở lại, quá khứ hào hùng, vinh quang, niềm kiêu hãnh, danh dự, đẳng cấp cuối cùng đã được khẳng định.



Một lý do khác khiến cho sự kiện Istanbul thêm đặc biệt đó là bởi nó diễn ra trong một kỷ nguyên mà lịch sử đội bóng gần như trống không, đặc biệt là niềm tin hay sự trung thành thì giống như một thứ hàng hóa khan hiếm. Kể từ khi Rupert Murdoch xuất hiện năm 1992 trong bối cảnh tiền bạc là thứ duy nhất thống trị thế giới bóng đá. Chúng ta có thể thấy điều ấy ở đội bóng Chelsea của Abramovich, chỉ trong 1 mùa hè đội bóng này đã đổ vào thị trường chuyển nhượng một số tiền khổng lồ đáng để ghi vào kỷ lục. Cùng với sự có mặt của Jose Mourinho là chức vô địch giải ngoại hạng, Chelsea nổi lên như một thế lực đầy uy quyền trong làng bóng đá Châu Âu. Còn chúng ta chỉ có thể chắc mẩm 1 điều rằng : "Tiền bạc không thể mua được lịch sử". Có lẽ vào thời điểm ấy lịch sử là thứ duy nhất mà không một đội bóng nào ở Anh thậm chí ngay cả gã nhà giàu Chelsea có thể đuổi kịp được chúng ta. Do đó trận bán kết C1 diễn ra trên sân Anfield có một ý nghĩa rất to lớn. Nó không chỉ giúp chúng ta góp mặt tại trận chung kết mà còn chứng minh cho câu nói của chúng ta : "Tiền bạc không phải là tất cả nó không thể mua được chiến thắng". Liverpool gặp Chelsea đó là cuộc chiến giữa hai thế lực, một bên là ông hoàng trong lịch sử mang trên mình truyền thống và đẳng cấp với một bên là gã nhà giàu khổng lồ với thứ vũ khí tiền bạc trong tay. Và một lần nữa "đẳng cấp đã được khẳng định"



Với tất cả các Liverpudlian trận chiến tại Istanbul là nơi tái hiện lại những đam mê cống hiến, là nơi bóng đá thực thụ được thể hiện những tinh hoa mà nó vốn có. Chiến thắng tại Istanbul, danh hiệu vô địch lần thứ 5 đã trở thành biểu tượng của may mắn, nó bỏ lại sau lưng những ngày tháng tăm tối, bỏ lại 20 năm chờ đợi của các cđv... Để rồi mang lại niềm tự hào, niềm tin tuyệt đối trong tim mỗi Liverpudlian.
Dấu ấn Istanbul, dấu ấn của Gerrard với những bàn thắng "điên rồ", của Dudeck của Traore hay của Vladimir Smicer, của tất cả những cá nhân trong tập thể anh hùng, Liverpool!



...Một năm đã qua, ngày 25/5 sẽ mãi là ngày The Reds đánh dấu sự trở lại của mình. Chiếc Cup C1 thứ 5 biểu tượng của chiến thắng, nó chứng tỏ cho cả thế giới thấy đẳng cấp thực sự của Liverpool, khiến cho Châu Âu phải nghiêng mình trước Hoàng Đế. Những gì diễn ra trên đất Thổ Nhĩ Kỳ ngày hôm ấy đã trở thành một điểm mốc không thể nào phai trong tim các Liverpudlian trên toàn thế giới, tất cả đều quá tuyệt vời quá xuất sắc...Để từ đó làm nên một dấu ấn, dấu ấn Liverpool dấu ấn Istanbul dấu ấn 2005.


Khoảng lặng 2007 ! :
3 năm , 2 lần đụng độ với AC tại chung kết cúp C1 . Hẳn các Liverpudlian vẫn còn ghi sâu cái cảm giác 2 năm trước diễn ra trên đất Thổ Nhĩ Kỳ , nhưng giờ đây không còn êm đềm nữa , thất bại 2-1 trước AC Milan , đánh rơi chiếc cúp thứ 6 trên đất Hy Lạp, dù thua nhưng bài hát You’ll never walk alone vang lên trên khắp khán đài. . Tuy nhiên chúng ta có thể ngẩng cao đầu bởi Liv đang hồi sinh mãnh liệt .Athens 2007 khép lại với kỷ niệm không mấy ngọt ngào đối với Liverpudlian nhưng đó là một khoảng lặng để những người yêu mến clb thực sự nhận ra được mình yêu Liverpool tới dường nào. Đó là khoảnh khắc để chúng ta nhận ra quy luật muôn đời của bóng đá “không có đội bóng nào là bất bại”. Khoảng lặng Hy Lạp, khoảng lặng Athens, khoảng lặng 2007 sẽ mãi in đậm trong trí nhớ chúng ta về hình ảnh của một đội bóng kiên cường.
Giờ đây , họ vẫn chiến đấu kiên cường , có một đội hình mạnh đang chinh phục mùa giải 2008-2009 , Và bài hát You’ll never walk alone vang lên trên khắp khán đài mỗi khicác cầu thủ Liv ra sân .


phần 2 :Anfield Road, Nơi ánh dương không bao giờ tắt
Lịch sử của CLB nổi tiếng nhất nước Anh có màu máu và nước mắt. Trên sân cỏ là những chiến công đẹp nhất. Trên khán đài KOP là sự điên rồ nhất. Ở đây, quá khứ đè nặng hơn bất cứ nơi đâu trên thế giới…
Anfield Road, thánh địa có một không hai trên xứ sở xương mù, nơi nhiều đoàn quân danh tiếng đã rời đi trong tủi hận. Anfield Road, nơi ngọn lửa huy hoàng được Liverpool FC thắp lên trong suốt thế kỷ 20.
Nhưng ban đầu nớ không thuộc về Liverpool FC, bởi nó ra đời 18 năm trước khi đội quân “Áo đỏ” chào đời. Nó thuộc về Everton - đối thủ truyền khiếp ở nửa kia thành phố - từ năm 1874 tớ<img alt="">i năm 1892.
<img alt="">
Khi nhắc tới sân Anfield, người ta nhắc ngay tới khán đài Kop nổi tiếng của nó. Khán đài này được xây dựng vào năm 1906, sau khi đội bóng áo đỏ giành được danh hiệu VĐ lần thứ hai. Tất cả những ai từng có mặt ở đây đều cảm thấy ngưỡng mộ pha chút thèm khát, tất cả những cầu thủ đều cảm thấy bồi hồi mỗi khi ngửng đầu chiêm ngưỡng nó.
Mãi tới mùa bóng 1928-1929, khán đài Kop mới được che bằng một cái mái xi măng. Tuy vậy, nó cũng là cái mái che lớn nhất trên sân bóng hồi bấy giờ. Rất thần kỳ là trong Cuộc chiến tranh thế giới thứ hai, nó không hề bị “sây sát”, bất chấp những cuộc ném bom của phát xít Đức. Sau thế chiến, Liverpool trở thành một đội bóng mạnh và khán giả kéo đến sân ngày càng đông. Năm 1952, có trận sân Anfield tải gần 62.000 khán giả tới xem, và kỷ lục ấy tồn tại cho tới ngày nay.
Cái tên Kop do Ernest Edwards, nhà báo chuyên viết thời luận của tờ “tiếng vọng Liverpool” đặt cho khan đài xây trên nền đất cao và dốc, gợi nhớ tới “Spion Kop”, ngọn đổi ở Nam Phi, nơi quân Anh quần thảo với quân Hà Lan trong cuộc chiến tranh Boer năm 1900. Kop có sức chứa 28.000 khán giả và nó góp phần quan trọng vào những chiến thắng của Liverpool.
Trên cái khán đài phi thường này, những cổ động viên bị lèn chặt như cá hộp trong thời gian diễn ra trận đấu. Đó là một biển người dậy sóng đe doạ khủng khiếp, khiến những địch thủ tài năng nhất cũng có thể mất tinh thần và bị rối loạn khi thi đấu tại Anfield.

ác nghệ sĩ lớn cũng tìm thấy cảm hứng tại Anfield. Nơi đây, những ban nhạc lớn của nước Anh như Gerry and The Pacemakers, The Searchers, The Merrseybeats và dĩ nhiên là The Beatles đã cất lên những bài ca hay nhất. Nhưng không gì sánh với bóng đá, những câu chuyện đẹp nhất tại Anfield khởi nguồn từ đầu năm 60 và kéo dài cho tới giữa những năm 80. Trong thời kỳ đó, cả Châu Âu ầm vang ca khúc trầm hùng: “You’ll never walk alone”(Bạn sẽ không bao giờ đơn độc) khi các đội quân của HLV Bill Shankly, của Bob Paisley, của Joe Fagan với những anh tài như Keegan, Tosshack, Dalglish, Rush… liên tục đè bẹp hết đội này tới đội khác, giành lấy hết vinh quang này đến vinh quang khác. Khẩu hiệu “you’ll never walk alone” đã được trưng lên một chiếc cổng đồ sộ bằng kim loại. Một ca khúc huyền bí với những lời lẽ hùng hồn (Hãy đi với niềm hy vọng trong lòng, bạn sẽ không bao giờ đơn độc) mà bất hạnh thay, đã thể hiện toàn bộ ý nghĩa của nó trong những thảm hoạ sau đó giáng xuống đầu các CĐV Liverpool. Dĩ nhiên đó là Heysel, là Hillssborough…, những địa danh gắn với “thành tích” bất hảo của những CĐV quá khích. Những thảm hoạ ấy rốt cuộc đã dẫn tới công cuộc cải tạo những SVĐ hư nát của nước Anh, và Anfield là một trong số đó.
Những thảm hoạ ấy, cũng như những thắng lợi của đội bong, đã góp phần làm nên truyền thuyết Anfield. Và cuộc sống cứ tiếp tục như thế… sau 88 năm tồn tại, khán đài Kop đã bị dỡ bỏ khi kết thúc mùa bóng 1993-1994 ghi them một dấu ấn vào lịch sử của Anfield. Hôm đó diễn ra trận Liverpool – Norwich: 1-0 và các CĐV đã tạo nên một không khí thật xúc động khi tiếng còi kết thúc trận đấu của trọng tài vang lên. Không ai muốn rời cái nơi yêu dấu ấy. Trong cái ngày buồn bã đó, nhiều người bi quan nghĩ rẳng ma thuật của sân Anffield cũng sẽ mất đi.
Nhưng không… ngay lúc này đây, và mãi mãi thế, trước khi bước vào sân bóng, các đối thủ của đội “áo Đỏ” vẫn biết rằng họ sắp bước lên một sân cỏ truyền thuyết. Vả lại trước cửa ra vào các phòng thay quần áo, phía trên cùng của cầu thang, vẫn sừng sững một tấm biển với dòng chữ: “This is Anfield”( Đây là Anfield). Đó là nơi mặt trời không bao giờ lặn, ánh hào quan của chiến thắng luôn còn đó.

Phần 3: Từ những chiếc ô xanh trắng tới chiếc áo đỏ lừng danh
Sau khi chia tách vớI Everton, các cầu thủ Liverpool mặc chiếc áo kẻ những ô vuông to màu xanh và trắng – màu truyền thống của Everton. Trong bức ảnh đầu tiên của Liverpool chụp năm 1892, các cầu thủ mặc giống hệt các cầu thủ Everton mặc năm 1883. Mãi tới năm 1894, các cầu thủ Liverpool mới chuyển sang màu áo đỏ. Từ đó, Liverpool luôn mang áo đỏ quần trắng và tất đỏ - sự thay đổi chỉ ở kiểu dáng cổ áo và những vạch sọc trên tất. Những kiểu áo trên sân khách luôn mang những màu đối lập.
Vào mùa bóng 1958-1959, Liverpool bắt đầu sử dụng phù hiệu của đội bóng trên áo: một phù hiệu hình bầu dục với chú chim màu đỏ và dòng chữ LFC ở phía dưới. Kiểu quần áo cũng thay đổi với cổ hình chữ V và quần lần đầu tiên có những vạch đỏ. Lên hạng vào năm 1962, Liverpool lại mặc áo có cổ. Sau khi giành chức VĐQG năm 1964, HLV Shankly đề nghị sử dụng bộ trang phục toàn đỏ để cho “khí thế hơn”. Bộ trang phục truyền thống của Liverpool hình thành: Áo đỏ với cổ viền trắng, quần đỏ và tất đỏ, cùng phù hiệu trên ngực.
Sang thập niên 70, Liverpool đơn giản hoá phù hiệu với chú chim màu trắng và dòng chữ LFC được thêu trên áo. Cùng với sự thương mại hoá bóng đá, lần đầu tiên phù hiệu nhỏ của hang Umbro xuất hiện trên phần ngực phải của áo. Kiểu áo có cổ được thay bằng kiểu áo cổ chữ V và thân áo đã xuất hiện những hình trang trí màu vàng. Không hiểu sao màu vàng rất thịnh hành trên trang phục bóng đá thập niên 70.
Năm 1979, Liverpool trở thành đội bóng đầu tiên của nước Anh có tên tài trợ trên trang phục. Đó là tên hãng Hitachi. Tuy nhiên vào thờI điểm này các trận đấu trong khuôn khổ Cúp châu Âu không được phép mang tên nhà tài trợ trên áo.
Vào mùa bóng 1982-1983 trang phục của Liverpool lại có sự thay đổi lớn. Những vạch trắng được đưa vào thân áo trước, và những đường trang trí màu trắng xuất hiện trên quần, Liverpool cũng có nhà tài trợ mớI: Crown Paints. Hãng này tồn tại trên ngực áo Liverpool tới mùa 1987-1988 thì được thay bằng Candy. Từ năm 1985, quần áo Liverpool không còn do Umbro thiết kế mà chuyển sang Adidas. Trên vai áo xuất hiện 3 vạch trắng biểu tượng của Adidas.
Hình ảnh Carlsberg trên ngực áo Liverpool bắt đầu từ mùa bóng 1992-1993 và tồn tại cho tới ngày nay. Từ đó, Liverpool có một bộ quần áo rất lạ khi thi đấu trên sân khách: trang phục toàn màu xanh, màu đặc trưng của Carlsberg. Từ mùa bóng 1997-1998 đến nay, Liverpool lại chuyển sang sử dụng trang phục của hang Reebok.
Có thể nói, trong lịch sử tồn tại của mình, Liverpool luôn trung thành với màu đỏ. Màu đỏ có thể là màu áo chủ đạo, có thể là màu trang trí. Chỉ có hai sự thay đổi: một là trang phục thi đấu trên sân khách(màu đen vào những năm đầu, màu vàng vào thập niên 70 và 80 hay màu xanh vào thập niên 90) và hai là tên hãng tài trợ trên ngực áo. Bởi vậy, có người từng phân biệt các đội bóng trong lịch sử Liverpool là Liverpool thời Candy, Liverpool thời Crown Paints hay Liverpool thời Carlsberg…
Liver Bird-Chú chim thiêng liêng
Với những người hâm mộ, Liverpool, hình ảnh Liver Bird thiêng liêng không kém hình ảnh chiếc áo đỏ.
Liver Bird là con vật tưởng tượng, pha trộn giữa hình ảnh của chim đại bàng và chim cốc. Nhiều người cho rằng đó là một chú chim bói cá được cách điệu. Liver Bird xuất hiện lần đầu tiên trong các tác phẩm của nhà văn Mỹ Herman Melville. Khi Vua John quyết định nâng cấp một cảng cá nhỏ bé có tên Lerpoole lên thành thành phố Liverpool vào thế kỷ 13, hình ảnh Liver Bird đã xuất hiện trên con dấu. Từ đó, trên nóc của toà nhà “Liver Building” nằm kề bở biển Mersey có hai chú chim Liver Bird rất lớn bằng đồng. Truyền thuyết kể rằng nếu hai chú chim đó… bay đi thì thành phố sẽ gặp những tai hoạ khủng khiếp. Tất nhiên là chúng không bay giờ bay được.
Khi Liverpool được thành lập vào năm 1892, Liver Bird được chọn làm con vật khước của CLB và hình ảnh chú chim đã được đưa vào phù hiệu của đội. Ban đầu phù hiệu chỉ đơn giản là hình Liver Bird trắng ở giữa. Những bổ xung sau này trên chiếc phù hiệu phản ánh dấu ấn lịch sử mà Liverpool đã trải qua. Dòng chữ “You’ll never walk alone” xuất hiện khi bài hát truyền thống của CLB vang khắp châu Âu. Những ngọn lửa đỏ xuất hiện để tưởng nhớ 96 nạn nhân đã thiệt mạng trong thảm hoạ Hillsbrough.



Phần 4:
bài hát truyền thống,You’ll never walk alone - Bạn sẽ không bao giờ đơn độc.
When you walk through the storm
Hold your head up high
And don't be afraid of the dark
At the end of the storm
There's a golden sky
And the sweet silver song of the lark
Walk on, through the wind
Walk on, through the rain
Though your dreams be tossed and blown
Walk on, walk on, with hope in your heart
And you'll never walk alone
You'll never walk alone
Walk on, walk on, with hope in your heart
And you'll never walk alone
You'll never walk alone
Sẽ chẳng có CLB nào có một ca khúc truyển thống tuyệt vời như thế. You’ll never walk alone - Bạn sẽ không bao giờ đơn độc.
Đó là một ca khúc được viết cho một vở kịch mang tên Carousel tại sân khấu kịch Broadway vào năm 1945. Người soạn nhạc cho ca khúc là Richard Rodgers và phần lời là của Oscar Hammertein. Ngay khi xuất hiện, ca khúc đã tạo một âm hưởng đặc biệt, mà ý nghĩa của nó vượt qua khỏi khuôn khổ của vở kịch Carousel. Khi sân khấu Broadway đang diễn vở kịch, chiến tranh thế giới thứ hai vẫn chưa chấm dứt. Trong số những khán giả tới xem, nhiếu người có chồng, cha, con trai hay người yêu ngoài mặt trận – ca khúc đó đã giúp họ khuây khoả được phần nào.
Một ca khúc làm chấn động giới âm nhạc thời đó. You’ll never walk alone được trình diễn và thu băng đĩa bởi những ban nhạc, những ca sĩ nổi tiếng nhất thuộc đủ mọi thể loại pop, rock, nhạc Gospel, jazz, nhạc Cuontry và cả nhạc Opera. Có thể kể ra đây những ngôi sao, những ban nhạc ít nhất một lần say sưa trình diễn ca khúc này: Louis Armstrong, ChetAtkins, Shirley Bassey, Glen Campbell, Ray Charles, Perry Como, Michael Crawford, Placido Domingo, Aretha Franklin, Judy Garrland, Gerry and the Pacemakers, Marilyn Horne, Mahalia Jackson, Patti Labelle, Cleo Laine, Mario Lanza, Darlene Love, Jim Nabors, Olivia Newton John, Pink Floyd, Evils Presley, The Righteous Brothers, Nina Simone, Frank Sinatra, Kiri TeKanawa, Conway Twitty và Dionne Warwick.
Trong một thế giới đầy những hiểm hoạ, sự bất hạnh có thể tới bất cứ lúc nào, ca khúc You’ll never walk alone như một lời động viên, khích lệ con người ta vững tâm tiến lên phía trước: “Khi bạn đi qua dông bão, hãy ngẩng cao đầu, đừng lo sợ trước màn đêm u tối, sau cơn bão sẽ là bầu trời rực rỡ, và tiếng hót ngọt ngào của con chim chiền chiện… Hãy tiến lên vượt qua mưa gió, với niềm hy vọng trong trái tim mình, bạn sẽ không bao giờ đơn độc.”
Và ca khúc đã trở thành bài hát truyền thống của Liverpool, cùng đội bóng “áo Đỏ” chinh chiến khắp nước Anh, khắp châu Âu. Trong những ngày bi đát nhất là thảm hoạ Heysel và Hillsborough, những người còn sống sót hát you’ll never walk alone trong nước mắt, cầu cho linh hồn những người xấu số không đơn côi ở bên kia thế giới. Từ đó, trong những đám tang của người dân thành Liverpool, người ta thấy vang vọng khúc ca “You’ll never walk alone” – khúc ca làm những người thân nguôi đi nỗI buồn.
Với lời ca đầy lạc quan, You’ll never walk alone trở thành ca khúc số một trong những đợt quyên góp cho các nạn nhân của chiến tranh, thảm hoạ thiên nhiên hay bệnh tật. Năm 1985, một chương trình ca nhạc quyên tiền ủng hộ các nạn nhân của thảm hoạ tại sân vận động Bradford đã được mang tên “You’ll Never Walk Alone”. Tại Mỹ, ca khúc này cũng xuất hiện trong những đợt vận động phòng chống bệnh AIDS.
Với mỗi người dân Liverpool, You’ll Never Walk Alone đã trở thành ca khúc không thể thiếu trong cuộc sống thường nhật. Mỗi khi bước vào Anfield, họ lại được chiêm ngưỡng dòng chữ You’ll Never Walk Alone trên cổng Shankly Gates và được đắm mình trong không khí âm nhạc tuyệt vời trên khán đài. Ca khúc thường được một người xướng và cả vạn người đồng thanh hát theo.
Những người không có duyên vớI Liverpool, phải rời sân Anfield để thi đấu ở một nơi nào đó, đều sẽ được chia tay bằng một câu: “Với niềm hy vọng trong tim mình, bạn sẽ không bao giờ đơn độc…”

Phần 5 Những danh hiệu và những Kỷ lục :
I.Danh hiệu đội bóng


Vô địch giải hạng nhất(nay là Premier League): 1900-01, 1905-06, 1921-22, 1922-23, 1946-47, 1963-64, 1965-66, 1972-73, 1975-76, 1976-77, 1978-79, 1979-80, 1981-82, 1982-83, 1983-84, 1985-86, 1987-88, 1989-90.

Cúp FA: 1965, 1974, 1986, 1989, 1992, 2001, 2006.

Cúp liên đoàn(League Cup): 1981, 1982, 1983, 1984, 1995, 2001, 2003.

Cúp C1(nay là Champions League): 1977, 1978, 1981, 1984, 2005.

Cúp UEFA: 1973, 1976, 2001.

Siêu cúp Châu Âu: 1977, 2001, 2005.

Charity Shield: 1964 (chung), 1965 (chung), 1966, 1974, 1976, 1977 (chung), 1979, 1980, 1982, 1986 (chung),1988, 1989, 1990 (chung), 2001, 2006.

Siêu cúp Screen Sport: 1987.

Vô địch giải hạng 2: 1893-94, 1895-96, 1904-05, 1961-62.

Vô địch giải Lancashire: 1892-93.

Cúp Liverpool Senior: 1893, 1901, 1902, 1903, 1905, 1907, 1909,1910 (chung), 1912 (chung), 1913, 1915, 1920, 1925, 1927, 1929, 1930, 1936 (chung), 1937, 1939, 1942, 1943, 1946, 1947, 1948, 1951, 1952, 1962, 1964 (chung), 1968, 1977, 1980, 1981, 1982 (chung), 1997, 1998, 2002, 2004.

Giải B(giành cho các cầu thủ dự bị): 1956-57, 1968-69, 1969-70, 1970-71, 1972-73, 1973-74, 1974-75, 1975-76, 1976-77, 1978-79, 1979-80, 1980-81, 1981-82, 1983-84, 1984-85, 1989-90, 1999-00.

Giải trẻ(FA Youth Cup): 1996, 2006.


II.Danh hiệu cá nhân

Cầu thủ xuất sắc nhất Châu Âu:
2001 Michael Owen

Cầu thủ xuất sắc nhất năm(do các cây viết bóng đá bình chọn):
1974 Ian Callaghan
1976 Kevin Keegan
1977 Emlyn Hughes
1979 Kenny Dalglish
1980 Terry McDermott
1983 Kenny Dalglish
1984 Ian Rush
1988 John Barnes
1989 Steve Nicol
1990 John Barnes


Cầu thủ xuất sắc nhất năm của PFA(hiệp hội cầu thủ nhà nghề Anh bình chọn):
1980 Terry McDermott
1983 Kenny Dalglish
1984 Ian Rush
1988 John Barnes
2006 Steven Gerrard

Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất năm của PFA:
1983 Ian Rush
1995 Robbie Fowler
1996 Robbie Fowler
1998 Michael Owen
2001 Steven Gerrard

Huấn luyện viên xuất sắc nhất năm:
Bill Shankly 1973
Bob Paisley 1976, 1977, 1979, 1980, 1982, 1983
Joe Fagan 1984
Kenny Dalglish 1986, 1988, 1990
.Kỷ lục khoác áo

• Cầu thủ khoác áo Liverpool nhiều nhất:Ian Callaghan (857)
• Cầu thủ khoác áo giải ở ngoại hạng nhiều nhất:Ian Callaghan (640)
• Cầu thủ khoác áo ở cúp FA nhiều nhất:Ian Callaghan (79)
• Cầu thủ khoác áo ở cúp liên đoàn nhiều nhất:Ian Rush (78)
• Cầu thủ khoác áo ở cúp Châu Âu nhiều nhất:Ian Callaghan (89)
• Cầu thủ già nhất từng khoác áo Liverpool:Ted Doig, 41 tuổi 165 ngày v. Newcastle United (A), 11/4/1908
• Cầu thủ trẻ nhất từng khoác áo Liverpool:Max Thompson, 17 tuổi 129 ngày v Tottenham Hotspur (a) 8/5/1974
• Cầu thủ chơi nhiều mùa bóng nhất:Phil Neal (9)
• Cầu thủ chơi nhiều trận liên tiếp nhất: Phil Neal (417) 23/10/1976 đến 24/9/1983
• Cầu thủ phục vụ lâu nhất:Elisha Scott – 21 năm 52 ngày: 1913 đến 1934
• Cầu thủ chơi trận đầu tiên già nhất:Ted Doig, 37 tuổi 307 ngày v Burton U (H) 1/9/1904

.Kỷ lục về bàn thắng

• Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong lịch sử câu lạc bộ:Ian Rush (346)
• Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại giải ngoại hạng:Roger Hunt (245)
• Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất ở cúp FA:Ian Rush (39)
• Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất ở cúp liên đoàn:Ian Rush (48)
• Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất ở cúp Châu Âu:Michael Owen (22)
• Cầu thủ dự bị vào sân thay người ghi được nhiều bàn thắng nhấtavid Fairclough (18)
• Cầu thủ ghi được nhiều hat-trick nhất Gordon Hodgson (17)
• Cầu thủ ghi được nhiều hat-trick nhât trong một mùa giải:Roger Hunt (5 in 1961-62)
• Cầu thủ ghi được nhiều bàn thắng từ chấm 11m nhất:Jan Molby (42)
• Cầu thủ chơi nhiều trận nhất mà ko ghi được bàn:Ephraim Longworth (371)
• Cầu thủ trẻ nhất ghi bàn:Michael Owen, 17 tuổi 144 ngày v Wimbledon (a) 6/5/1997
• Cầu thù già nhất ghi bàn:Billy Liddell, 38 tuổi 55 ngày V Stoke City (h) 5/3/1960

. Kỷ lục cấp đội tuyển

• Cầu thủ khoác áo đội tuyển QG nhiều nhất:Ian Rush (67) ở Wales
• Cầu thủ ghi bàn cho đội tuyển QG nhiều nhất:Ian Rush (26)

. Kỷ lục về danh hiệu

• Cầu thủ giành được nhiều danh hiệu nhất:Phil Neal (20)

. Kỷ lục về trận đấu

• Trận thắng đậm nhất:11-0 v Stromgodset
• Trận thua đậm nhất:1-9 v Birmingham City

. Kỷ lục về khán giả

• Kỷ lục về số lượng khán giả đến sân đông nhất tại giải ngoại hạng đông nhất:58,757 người v Chelsea, mùa 1949/50
• Kỷ lục về số lượng khán giả đến sân đông nhất tại cúp FA: 61,905 người v Wolves, vòng 5 mùa 1951/52
• Kỷ lục về số lượng khán giả đến sân đông nhất tại cúp liên đoàn:50,880 người v Nottingham Forest, mùa 1979/80 bán kết lượt về
• Kỷ lục về số lượng khán giả đến sân đông nhất tại cúp Châu Âu:55,104 người v Barcelona, mùa 1975/76 UEFA Cup bán kết lượt về
• Kỷ lục về số lượng khán giả đến sân ít nhất tại giải ngoại hạng:1,000 người v Loughborough Town ngày 7/12/1895
• Kỷ lục về số lượng khán giả đến sân tại giải ngoại hạng ít nhất (sau chiến tranh):11,976 người v Scunthorpe United ở giải hạng 2, ngày 22/4/1959.
• Kỷ lục về số lượng khán giả đến sân ít nhất tại cúp FA:4,000 người v Newton ngay 29/10/1892 vòng 2
• Kỷ lục về số lượng khán giả đến sân ít nhất tại cúp FA (sau chiến tranh):11,207 người v Chester City, mùa 1945-46 lượt về vòng 3
• Kỷ lục về số lượng khán giả đến sân ít nhất tại cúp liên đoàn:9,902 người v Brentford, mùa 1983/84 lượt về vòng 2.
• Kỷ lục về số lượng khán giả đến sân ít nhất viên tại cúp Châu Âu:12,021 người v Dundalk, mùa 1982/83 lượt đi vòng 1 cúp Châu Âu.
• Kỷ lục đến sân đông nhất:61,905 người v Wolves, mùa 1951/52 vòng 5 cúp FA

nguồn : .liverpoolfc.com.vn

lịch sử cua liv thật là hào hùng haha